از عبد صالح، عارف بالله جناب شیخ قربان علی ترخان - رِضوانُ اللهِ تَعالی عَلَیه -

اَلعِلمُ عِلمانِ عِلمُ الاَدیانِ وَ عِلمُ الاَبدانِ.

«علم دو تاست؛ علم دین ها و علم بدن ها.»

از آنجایی که حیات و ممات انسان کامل در صراط مستقیم یا در کمال عدالت و اعتدال است، یکی از مشخّصه های کاملان این است که هم به حیات روحی توجّه دارند هم به حیات جسمی. و اینان که طبیب نفوسند، هم دردهای روحی را درمان می کنند هم دردهای جسمی را؛ هم برای حیات روحی تعلیمات دارند که علم ادیان است هم برای حیات جسمی که علم ابدان است. طبّ النّبی و طبّ الائمّه از جمله: طبّ الباقر، طبّ الصّادق، طبّ الکاظم و طبّ الرّضا در همین راستاست.

این است که عارف بالله جناب شیخ قربان علی ترخان - رِضوانُ اللهِ تَعالی عَلَیه - نیز همان طور که به سلامت روح توجّه داشتند، به سلامت جسم هم توجّه داشتند و در محضر ایشان تعالیم اخلاقی، عرفانی و اسلامی همراه توصیه های بهداشتی و دستورهای درمانی بود.

صحّت و امنیّت

حضرت پیغمبر اکرم(ص) فرموده اند: نِعمَتانِ مَجهُولَتانِ اَلصِّحَّةُ وَالاَمانُ. «دو نعمتند که قدرشان ناشناخته است: صحّت و امنیّت.»(1) نعمت عبارت است از: صحّت بدن و امنیّت. بقیّه رزق است؛ مئونه است.

------------------

1- روضةالواعظین، ج ۲، ص ۴۷۲

توصیة حکیمانه

اوّل مواظب خدایتان، دینتان و ایمانتان باشید. دوم مواظب صحّت بدنتان باشید؛ صحّت بدن نعمتی بزرگ است؛ نعمتی همچون صحّت بدن وجود ندارد. سوم کسب و کار داشته باشید؛ درآمد داشته باشید و در صورت امکان از آنچه در اختیار دارید به دیگری هم کمک کنید.

دوا، غذا، بلا

هر چیزی اگر کم خورده شود، دواست؛

اگر تا حدّ سیر شدن خورده شود، غذاست؛

اگر بیش از حدّ سیر شدن خورده شود، بلاست.

فواید غذا خوردن با دست خالی

با دست خالی غذا خوردن چندین فایده دارد؛ از جمله اینکه هر کدام از پنج انگشتِ دست اثری دارد و به هنگام خوردن غذا با دست خالی اثر انگشتان به آن منتقل می شود. همچنین در این روشِ غذا خوردن انگشتان دست با لب ها تماس می یابد و این امر قوّۀ هاضمه را تقویت می کند.

فواید خنده

در این زمان همۀ مردم مهمومند و از شدّت مهمومیّت مسمومند و علّتش فزونی فکر و خیال ناشی از تجمّلات، تشریفات و بالا بودن مخارج زندگی است و درمان این ناراحتی خنده است. همان طور که همۀ پزشکان یادآور می شوند خنده به عنوان اوّلین و بهترین درمان از بروز یا پیشرفت بسیاری از بیماری ها و ناراحتی های روحی و جسمی جلوگیری می کند؛ از این رو همیشه سعی کنید بخندید و مسرور و زنده دل باشید.

فواید برخی پدیده های طبیعی

باران مخصوصاً باران ماه نیسان و باد گرم(آغ یل) برای بدن مفید است؛ بنابراین از اینها نگریزید؛ بگذارید باران شما را خیس کند؛ بگذارید باد گرم به سر و رویتان بخورد. در روده های انسان و دستگاه تناسلی مرد و رحم زن عفونت هایی به وجود می آید که باد گرم آنها را از بین می برد؛ یعنی همان طور که این باد لب های انسان را می خشکاند، این قبیل عفونت ها را هم می خشکاند. بگذارید غبار ناشی از وزش باد گرم به سر و رویتان بنشیند؛ چون در هر منطقه ای که باد گرم می وزد خاک آنجا نیز برای بدن مفید است.

باد معتدل(کؤلاز) نیز برای بدن مفید است. نسیم(مِه) نیز برای بدن مفید است.

توصیه هایی برای سلامت جسم و روان

  • بعضی بیماری ها از فکر و خیال، غم و غصّه و ناراحتی های روحی ناشی می شود که در آخر هم انسان را از پای درمی آورد؛ بنابراین از اینها به دور باشید.
  • مسرور باشید؛ مسروریّت برای انسان فوق العاده مفید است.
  • خود را حتماً و اجباراً از خیالت دور بدارید.
  • وسواس نداشته باشید؛ وسواس طبیعت و ویتامین غذاها را در بدن از بین می برد.
  • از هیچ کس و هیچ چیز بدتان نیاید.
  • به همگان محبّت و حرمت کنید و در این باره بین اشخاص فرق نگذارید و با همه رفتار یکسان داشته باشید.
  • هیچ وقت به داشته های دیگران فکر نکنید و حسد نورزید.
  • از غضب به دور باشید.
  • از کسی کین و کدورت نداشته باشید.
  • همواره عفو و گذشت داشته باشید.
  • سعی کنید با همسرتان مشاجره نکنید؛ به ایشان آن قدر محبّت نشان دهید که به شما علاقه مند شوند.
  • با همسرتان رابطة دوستانه، صادقانه و خاص داشته باشید؛ به طوری که در هنگام دیدن یکدیگر خوشحال شوید.
  • از نگاه کردن به ناموس دیگران بپرهیزید که انسان را به امراض درمان ناپذیر مبتلا می کند.
  • به موسیقی گوش ندهید؛ گوش دادن به موسیقی برای مغز و اعصاب ضررهای بسیار دارد که در آینده بروز می کند.
  • از پوشیدن لباس زیر پلاستیکی خودداری کنید.
  • بدون پشتی به دیوار گچی تکیه نکنید.
  • سیر و سیاحت و تفریح کنید.
  • تنبل نباشید.
  • در خانه با انجام دادن کارهای سبک خود را مشغول کنید و بیکار نباشید.
  • شغلی داشته باشید که از لحاظ درآمد به آن امیدوار باشید؛ امّا شغل متعدّد اختیار نکنید؛ چون تعدّد شغل ذهن آدم را آشفته می کند.
  • برای روز مبادا مقداری پس انداز داشته باشید.

توصیه های بهداشتی دربارۀ استراحت، خواب، بیداری و ورزش

  • استراحتتان کامل باشد.
  • خواب کافی داشته باشید؛ چون داشتن خواب کافی برای صحّت بدن لازم است. معمولاً پنج تا شش ساعت خواب برای انسان کافی است. تا هشت ساعت می توانید بخوابید ولی بیش از آن نخوابید.
  • وقتی که خوابتان نمی برد، دست و صورتتان را با آب سرد بشویید و چند دقیقه قدم بزنید بعد به رختخواب بروید؛ در این صورت به راحت و با آرامش خوابتان می برد.
  • شب ها زودتر بخوابید.
  • صبح خیز باشید؛ یعنی قبل از طلوع آفتاب از خواب برخیزید و تا یک ساعت بعد از طلوع آفتاب بیدار باشید. خوابیدن در هنگام طلوع آفتاب موجب می­شود كه بعد از 40 سالگی نيروي جنسي ضعيف شود؛ گوش ها سنگین گردد؛ صدایي مزاحم در مغز احساس شود. همچنین خوابیدن تا یک ساعت بعد از طلوع آفتاب برای بدن ضرر دارد امّا پس از آن ضرري ندارد.
  • اوّل صبح و آخر شب در هوای آزاد گردش کنید.
  • نرمش و ورزش کنید.

نکاتی چند و توصیه های دیگر دربارۀ بهداشت خواب و بیداری

  • زود خوابیدن در شب و صبح خیزی برای بدن بسیار مفید است و قلب را سالم، خون را تصفیه، اعصاب را تنظیم و نیروی جنسی را تقویت می کند.
  • دیر خوابیدن در شب موجب سرماخوردگی می شود؛ هر چند که هوای اتاق معتدل یا گرم باشد.
  • همۀ افراد عموماً و افراد چاق خصوصاً در هنگام خواب نباید پاهایشان را از لحاف بیرون بگذارند؛ وگرنه سرما می خورند.
  • در هنگام خواب نباید لحاف را به طور کامل بر سر کشید؛ وگرنه بوی بدن به واسطۀ عمل تنفّس، ریه ها را آسیب می رساند.
  • هر شب یک یا دو ساعت به پشت بخوابید. این کار موجب می شود که بدن احساس راحتی کند؛ قلب آرامش داشته باشد؛ خلط در ریه ها جمع نشود؛ نیروی جنسی کاهش نیابد و... .
  • هرگز بعد از بیدار شدن از خواب، سربازی از رختخواب برنخیزید؛ بلکه حدّاقل یک دقیقه و بهتر آن است پنج دقیقه در حال نشسته آرام بگیرید، بدون اینکه کوچک ترین کاری مانند پوشیدن جوراب انجام دهید، تا قلبتان یواش یواش به فعّالیّت بیفتد سپس از رختخواب برخیزید. چنانچه شخصی از اوّل جوانی این نکته را رعایت کند، اگر بيماري رماتیسم مفاصل نداشته باشد، بعداً هیچ گاه بدان مبتلا نمی شود و اگر این بیماری در او وجود داشته باشد، دیگر شدّت نمی گیرد و تسکین می یابد؛ بدين جهت می توان گفت رماتیسم مفاصل اغلب از برخاستن فوری از رختخواب ناشی می شود. رعایت نکتۀ گفته شده در هنگام برخاستن از خواب نیمروزی چندان لزومی ندارد.

توصیه هایی دربارۀ بهداشت تغذیه

  • غذا را به طور کامل بپزید.
  • تا کاملاً گرسنه نشده اید غذا نخورید.
  • قبل از آنکه کاملاً سیر شوید از غذا دست بکشید.
  • اگر می خواهید سالم بمانید و بسیار عمر کنید، هر چیزی را که می خورید کم بخورید.
  • اگر می خواهید نیروی مردانگی تان از بین نرود؛ سکته نکنید؛ بدنتان لَقْوْ(بی حس و ازکارافتاده) یا لنگ نشود، شام را کم بخورید.
  • غذای کهنه را هیچ گاه نخورید؛ مخصوصاً در شام.
  • شیر را پنج دقیقه به طور کامل بجوشانید سپس مصرف کنید؛ بعداً هم یک قاشق ماست بخورید.
  • شیر نگهداری شده در یخچال را بعد از دو سه روز مصرف نکنید؛ امّا اگر از آن ماست تهیّه شود، استفاده اش اشکال ندارد.
  • چنانچه خواستید چای شیرین مصرف کنید از شکر استفاده نکنید بلکه با عسل یا قند چای را شیرین کنید؛ چون مخلوط شکر با چای برای بدن ضرر دارد.
  • بهتر است پنیر مصرف نکنید مگر اینکه همراه گردو باشد؛ چون پنیر عمر انسان را می کاهد.
  • غذای سرخ کرده مصرف نکنید مگر به ندرت؛ مخصوصاً چنانچه بیش از حد فکر و خیال می کنید؛ چون معده بر اثر فزونی فکر و خیال ضعیف، علیل، مریض و زخمی شده به هفت هشت نوع اشکال دچار می شود که در این صورت غذای سرخ کرده برای آن بیش از اندازه مضرّ است. کیسه صفرا هم بر اثر فزونی فکر و خیال ضعیف می شود.
  • در وعده های غذایی گوشت قرمز را کم مصرف کنید.
  • در هنگام مصرف گوشت آب پز به خود گوشت چندان اهمّیّت ندهید بلکه از آبِ گوشت، بیشتر استفاده کنید؛ چون وقتی که چیزی آب پز می گردد بسیاری از خواصّش جذب آب می شود.
  • چربی جرئت و جسارت را سلب می کند؛ از این رو اگر می خواهید در زمان پیری جرئت و جسارت داشته باشید، چربی را کم مصرف کنید.
  • جگر سیاه و جگر سفید دام و طیور را کم مصرف کنید و حتماً بعد از صرف آنها یک یا چند قاشق ماست بخورید.
  • ادویه را هر قدر کمتر مصرف کنید آن قدر بهتر است؛ یعنی از آن استفاده کنید ولی گه گاه و کم.
  • سبزیجات و حبوبات را بسیار مصرف کنید.
  • نان و مخصوصاً برنجی که به طور کامل پخته نشده باشد برای بدن مضرّ است و انسان را به بیماری مبتلا می کند؛ بنابراین از مصرف آنها بپرهیزید.
  • چنانچه نان بازاری مصرف می کنید، برای درست کردن تیلیتِ آبگوشت از نان خشک استفاده کنید؛ همچنین بگذارید آبِ گوشت کمی سرد شود بعد نان را در آن بریزید. در صورت مصرف نان روستایی رعایت این موارد لازم نیست.
  • بعد از غذا یک یا چند قاشق ماست بخورید؛ هیچ وقت ماست را از سفرةتان کم نکنید.
  • بعد از غذا سیب مصرف کنید که برای معده و مغز اثر تقویتی و درمانی دارد.
  • میوه بسیار مصرف کنید؛ چون درمان بیشتر امراض در میوه هاست.
  • حتّی المقدور هلو و شفتالو بسیار مصرف کنید که هم فوق العاده نیروبخش و تقویت کننده است و هم خواصّ درمانی دارد.
  • تا می توانید نارنگی بسیار مصرف کنید؛ نارنگی را قبل از غذا باید خورد.
  • حتّی الامکان از میوه ها و سبزی هایی که سموم و میکروب ها را خنثی نمی کند مانند گیلاس، هندوانه، خربزه، طالبی، خیار، کلم سنگی، برگ درخت مو، یونجه و غازیاغی کم مصرف کنید و حتماً بعد از صرف آنها یک یا چند قاشق ماست بخورید.
  • همۀ میوه ها حتّی هندوانه و خربزه را اوّل به طور کامل بشویید بعد مصرف کنید.
  • قبل از صبحانه و شام دو یا سه یا چهار عدد خرمای سیاه بخورید که برای مغز اثر تقویتی و درمانی دارد. کسانی که بیش از حد فکر و خیال داشته اند یا دارند حتماً به این توصیه عمل کنند؛ چون مغزشان دچار خستگی شده است.
  • حتّی المقدور آش کلم برگ بسیار مصرف کنید که هم بسیار نیروبخش و تقویت کننده است و هم خواصّ درمانی دارد.
  • در هر هفته حدّاقل یک بار و حدّاکثر چند بار آش ماست بخورید؛ به گونه ای که سبزی فراوان از انواع مختلف مخصوصاً جعفری و اسفناج به آن ریخته شده باشد. تا می توانید آش ماست بسیار بخورید که هم از مسمومیّت پیشگیری می کند و هم خواصّ درمانی دارد.
  • در هر هفته حدّاقل یک بار به اندازۀ یک قاشق چای خوری تخم ریحان مصرف کنید؛ کودکان نیم قاشق بخورند.
  • در هر ماه حدّاقل یک بار کرة طبیعی مصرف کنید.
  • در هر ماه یک بار پلوی رشتة روستایی بخورید.
  • حتماً گه گاه قاووت جو یا گندم مصرف کنید.
  • آب را یک تا یک و نیم ساعت در سماور یا قوری رسوب دار بجوشانید و بعد بگذارید سرد شود، بزرگ سالان و خردسالان حدّاقل از هر سه چهار روز یک بار و حدّاکثر هر وقت که خواستند آب بنوشند از آن آب بنوشند. آب جوش سردشده برای بسیاری از سرطان ها بهترین پیشگیری کننده و درمان است؛ همچنین از ضعف نیروی جنسی جلوگیری می کند.
  • حتماً چای بخورید؛ چون اگر چای پررنگ نباشد و به اندازه خورده شود برای قلب مفید است.
  • زنان یک ماه به طور متوالی در صبحانه به داخل شیر عسل بریزند و بخورند که از احساس سوزش، درد و گرفتگی در پاهای آنان(ران، ساق پا و ماهیچه های آنها) پیشگیری می کند؛ همچنین زنان و مردانی که این گونه ناراحتی ها را دارند به دستور گفته شده عمل کنند که اثر درمانی بسیار دارد.
  • شیرینی های قنّادی را کم مصرف کنید و حتماً بعد از صرف آنها یک یا چند قاشق ماست بخورید.
  • حتّی الامکان از شیرینی های خامه ای بپرهیزید و در صورت مصرف آنها حتماً یک یا چند قاشق ماست بخورید.
  • از دخانیّات بپرهیزید.
  • بهتر است که برای خوردن و آشامیدن از ظروف چینی استفاده کنید؛ نه ملامین و پلاستیکی؛ چون استفاده از ظروف چینی اثر درمانی دارد؛ امّا ملامین و پلاستیکی موجب بروز عوارض در بدن می شود.

توصیه های مؤکّد بهداشتی برای کسانی که روغن نباتی مصرف می کنند

  • از مصرف عطر و اُدکلن، شامپو، نوشابه، بستنی، شیرینی های قنّادی، چای قهوه خانه و از ریختن برگ گل عطر شاهی و موادّ معطّر به داخل چای خودداری شود.
  • حتّی الامکان از میوه ها و سبزی هایی که سموم و میکروب ها را خنثی نمی کند مانند گیلاس، هندوانه، خربزه، طالبی، خیار، کلم سنگی، برگ درخت مو، یونجه و غازیاغی کم مصرف شود و حتماً بعد از صرف آنها یک یا چند قاشق ماست خورده شود.
  • همیشه آب جوش سردشده مصرف شود.
  • حدّاقل در هر هفته یک بار آش ماستی که جعفری و اسفناج به آن ریخته شده باشد، مصرف شود.
  • حدّاقل در هر ماه یک بار کرة طبیعی مصرف شود.
  • غذا به طور کامل پخته شده بعد مصرف شود.

یک نکته: شیرینی های قنّادی که با روغن نباتی درست می شود، بعد از سه روز مسموم می گردد.

توصیه های بهداشتی دربارۀ استحمام

  • با شکم پر استحمام نکنید.
  • در حال خستگی استحمام نکنید؛ بلکه حدّاقل یک ساعت بخوابید و رفع خستگی کنید بعد به حمّام بروید؛ چون استحمام در حال خستگی انسان را به بیماری های بسیار مبتلا می کند که کوچک ترین آنها عبارتند از: تپش قلب، رماتیسم قلب، سوزش معده، زخم معده، زخم کلیه ها، سنگینی گوش ها، درد ماهیچه ها و خشکی گردن.
  • در هنگام غروب آفتاب و شب استحمام نکنید؛ چون این کار موجب بروز عوارضی در بدن می شود که یکی از آنها زخم معده است؛ از این رو کسی که زخم معده دارد نباید در این اوقات به حمّام برود.
  • زودزود استحمام نکنید.
  • با آب بسیار گرم استحمام نکنید.
  • در حمّام بیش از یک ساعت نمانید؛ چون بسیار ماندن در حمّام برای بدن ضررهای متعدّد دارد.
  • از حمّام که بیرون آمدید تا یک ساعت در معرض جریان هوا و سرما قرار نگیرید و در محلّ گرم استراحت کنید.

نکاتی چند و توصیه های دیگر دربارۀ بهداشت استحمام

  • از استحمام با آبی که در مقابل آفتاب گرم شده است باید خودداری کرد؛ همچنین از استحمام در مقابل نور ماه؛ چون هر دو مورد در بدن ایجاد سستی و بیماری می کند.
  • استحمام در حوالی صبح برای بدن ضرر ندارد، فایده هم ندارد.
  • شست و شوی تن در هوای آزاد مانند آب تنی در رودخانه نه تنها برای بدن ضرر ندارد بلکه فایده هم دارد.

توصیۀ بهداشتی دربارۀ دفع خلط سینه

وقتی که خلط از ریه خارج و به حلق یا دهان وارد شد، در دفع آن به بیرون به هیچ وجه تنبلی نکنید؛ چون اگر فروبرده شود و به معده برود 71 نوع ناراحتی در بدن تولید می کند.

یادآوری: نگه داشتن خلط سینه بیش از دو ثانیه در دهان موجب سنگینی گوش و کم نوری چشم می شود.

راه برطرف شدن ضعف و لاغری فردی که خانواده اش دارای استعداد بدنی است

هر خانواده ای که یکی از افراد آن قدبلند، تنومند و فربه باشد، دیگر افرادش نیز چنین استعداد بدنی را دارا هستند؛ یعنی در رگ آنان وسعت هست. در این گونه خانواده ها چنانچه یکی ضعیف و لاغر باشد، اگر سیر و سیاحت کند؛ مسرور باشد؛ در کار کردن زیاده روی نکند؛ درست و حسابی بخوابد؛ میوه و همچنین آبِ گوشت بسیار مصرف کند، در عرض یک یا یک و نیم سال بدنش دو برابر قبلی می شود.

توصیه هایی برای پیشگیری و درمان ناراحتی معده و دیگر اعضای بدن

  • صبح که از خواب برمی خیزید فوری غذا نخورید، بلکه حدّاقل یک ساعت صبر کنید بعد بخورید، تا معدۀتان درست کار کند و سالم بماند؛ چون معده به منزلۀ موتور بدن است و تمام دردها از اختلالات معده ناشی می شود.
  • هر گاه معده یا دیگر اعضای بدنتان دچار ناراحتی شد، فوری دارو مصرف نکنید، بلکه ابتدا با تغییر شیوه و نوع تغذیه خود را معالجه کنید؛ یعنی غذا را کم بخورید و آن را عوض کنید و آب جوش سردشده بنوشید؛ عسل، کره، شیر، آش ماست، آش آب غوره، اسفناج و کاهو بخورید.

توصیه دربارۀ مصرف کم میوه ها و سبزی های طبع سرد

میوه ها و سبزی هایی را كه دارای طبع سرد است کم مصرف کنید؛ چون علاوه بر سموم مصنوعی، سمومی دیگر نیز از طریق خود طبیعت به هوا وارد می شود، از جمله اینکه وقتی آفتاب چند روز به زمین می تابد و سپس باد گرم(آغ یل) می وزد، در خاک موادّی تولید می شود که به منزلۀ کود طبیعی عمل می کند و قدری هم سمّی است، این کود طبیعی سمّی هر گاه باران ببارد از طریق بخار آب به هوا وارد می شود و میوه ها و سبزی های طبع سرد آنها و سایر سموم موجود در هوا را جذب می کند؛ از این رو مصرف بسیار این گونه میوه ها و سبزی ها برای بدن ضرر دارد.

فصول مصرف گوشت گاو و گوسفند

مصرف گوشت گاو در تابستان بهتر است و مصرف گوشت گوسفند در زمستان.

توصیه دربارۀ مصرف گوشت بز

در اواخر بهار، سه ماه تابستان و اوایل اسفند بهتر است که گوشت بز مصرف شود؛ چون پیشگیری کننده و درمان بسیاری از دردهاست؛ از جمله اینکه مصرف گوشت بز در اوایل اسفند از سرطان پستان در زنان پیشگیری می کند.

یادآوری: در صورتی که گوشت بز در دسترس نباشد، آش بلغور مصرف شود.

توصیه دربارۀ مصرف کلم برگ، قارچ و موز

از اوّل آذر تا آخر اسفند حتماً کلم برگ، قارچ و موز مصرف شود که درمان بسیاری از دردهاست.

پرهیز و توصیۀ غذایی برای ماه های مهر، بهمن و اسفند

  • از مصرف ادویه در ماه های مهر و اسفند پرهیز شود.
  • در ماه بهمن حتّی المقدور میوه مصرف نشود. در این ماه مصرف فندق و بادام مفید است.

توصیه های بهداشتی دربارۀ دختران و زنان

  • دختران و زنان لباس زیر پلاستیکی نپوشند، بقیّة لباس هایشان اگر پلاستیکی باشد اشکال ندارد. یکی از عوارض پوشیدن لباس زیر پلاستیکی در دختران و زنان این است که بعدها دهان بچّۀشان آب ریزش خواهد داشت.
  • زنان گه گاه موی سرشان را با گِل سَرشُوی بشویند.
  • زنان از سر و کار داشتن بیش از حد با آب خودداری کنند؛ چون برای بدنشان ضرر دارد. سر و کار داشتن با آب نباید بیش از سه نوبت در طول هفته باشد.
  • زنان در دوران قاعدگی از غذاهای سرخ کرده بپرهیزند و در سایر روزها نیز آن را کم مصرف کنند؛ چون برای رحم آنان ضرر دارد.
  • زنان در دوران قاعدگی چنانچه تحرّک کافی نداشته باشند، پرتقال نخورند.

اهمّ عواملی که موجب ضعف جسمی در زنان می شود، عبارتند از:

  • سرزنش کردن زن، هر چند که منطقی باشد؛ بنابراین باید او را به حال خود واگذاشت.
  • فروختن طلاجات و لوازم خانگی در برابر چشم زن
  • رعایت نکردن نکات بهداشتی در دوران بارداری

توصیه هایی برای مردان دربارۀ صحّت و سلامت زنان

اگر می خواهید زنتان از صحّت و سلامت روحی و جسمی برخوردار باشد و بدنش فربه گردد، باید با او رابطة دوستانه، صادقانه و خاص داشته باشید؛ به طوری که از دیدارتان خوشحال شود؛ یعنی به او ابراز محبّت کنید و برایش سخن دروغ نگویید، وعدۀ دروغ ندهید و از خود صداقت نشان دهید؛ به گونه ای که به شما اطمینان کامل داشته باشد و باورتان کند.

اختلاف زن و شوهر برایشان عوارضی در پی دارد که عبارتند از:

  • بروز اختلال در قاعدگی زن و قطع آن
  • پیدایش سردرد در زن
  • احساس خارش در گلوی زن
  • کاهش باطنی و ظاهری یا عملی نیروی جنسی مرد

توصیه های بهداشتی دربارۀ زنان باردار

زن باردار باید از یک ماهگی تا نه ماهگی جنین این نکات را رعایت کند:

  • از خم شدن بیش از حد و وارد آوردن فشار به شکمش خودداری کند؛ مثلاً در هنگام شستن لباس طوری ننشیند که به شکمش فشار وارد بیاید.
  • اشیای سنگین برندارد.
  • کار سخت انجام ندهد.
  • در کار کردن زیاده روی نکند.
  • کم تحرّک و بیکار نباشد. تحرّک کافی، انجام دادن کارهای سبک و همچنین پیاده روی و ورزش که حتماً باید سبک باشد برای زن باردار ضروری است و اگر این موارد رعایت شود وضع حمل آسان و بچّه نیز سالم می شود.
  • خواب و استراحت کافی داشته باشد.
  • فکر و خیال نکند و غصّه نخورد.
  • مواظب باشد که سرما نخورد؛ وگرنه بچّه نیز در شکمش سرما می خورد.
  • آب سرد ننوشد.
  • از هر چه به دستش می آید، نخورد.
  • خوراکی هایی را که برایش چندان مناسب نیست بسیار نخورد؛ مانند دوغ.
  • تا زمان وضع حمل حتماً از غذاهای سالم و مقوّی مانند گوشت گوسفند نَر، کباب برگ، برنج صدری، کره، عسل، خرما، انار شیرین، نارنگی، پرتقال و کلم برگ استفاده کند؛ هر چند میلش نبرد تا بچّه اش سالم باشد و بدنش نیز تقویت شود و به آسانی وضع حمل کند که اگر بدن ضعیف باشد وضع حمل سخت می شود.

یک نکته: اگر بچّه دختر باشد وضع حمل کمی سخت می شود.

نکاتی چند دربارۀ زنان باردار

  • زن باردار اگر انار شیرین، نارنگی، پرتقال، هلو، شفتالو، آلبالو، ریحان، عسل، کرۀ گاو، شیر آهو، ماست شیرین، روية ماست، آش بلغور و آب جوش سردشده مصرف کند، بچّه اش دارای لطافت و وجاهت می شود. گفتنی است که انار شیرین، نارنگی و پرتقال مناسب ترین میوه ها برای زنان باردار در زمان ویار است.
  • زن باردار اگر از میوه هایی استفاده کند که پوست لطیف دارد، مانند گلابی و موز، بچّه اش دارای لطافت و وجاهت و همچنین آدمی سخاوتمند می شود؛ امّا اگر از میوه هایی استفاده کند که پوست سخت دارد، مانند گردو و پسته، چنین نمی شود.
  • زن باردار اگر در زمان ویار بِه بخورد، رنگ پوست بچّه اش تیره می شود.
  • زن باردار اگر چغندر سیاه بسیار بخورد، رنگ پوست بچّه اش تیره می شود.
  • زن باردار اگر چغندر و خیار را با پوست بخورد، بچّه اش به شب ادراری مبتلا می شود.
  • زن باردار اگر زغال کهنۀ گرد و خاک گرفته را نشسته بخورد، گوش بچّه اش عفونت می کند.
  • زن باردار اگر در نزدیکی زیاده روی کند، بچّه اش گیج و کوژپشت می شود.
  • باید از سرزنش کردن و ترساندن زن باردار خودداری کرد؛ چون موجب ضعف اعصاب و کم شعوری بچّه اش می شود.
  • زن بارداری که در بستر می خوابد و تحرّک ندارد، باید از مصرف پرتقال بپرهیزد؛ وگرنه بعداً بدنش دچار عارضه می شود.

از مضرّات و عوارض عمل سزارین برای زنان

زنی که عمل سزارین کرده باشد، رحمش به اندازۀ 10 بار زایمان کردن دچار خستگی می شود و به مچ دستی می ماند که بر اثر زمین خوردن کوفته شده باشد.

خوراکی هایی که شیر مادر را افزایش می دهد

اگر مادر شیرده چای، آب میوه، میوه و مخصوصاً برنج، بسیار مصرف کند شیرش بیشتر می شود.

نوزادان از چهار جهت احساس ناراحتی می کنند که عبارتند از:

  1. درد شکم و معده
  2. سرماخوردگی
  3. بی خوابی
  4. سوختگی پاها بر اثر ادرار

مضرّات و عوارض دود اسپند برای نوزاد

دود کردن اسپند در اتاق برای نوزاد ضررهای بسیار دارد؛ به طوری که بعدها در مغز او نارسایی هایی به وجود می آورد و کودک سست حال می شود.

مضرّات و عوارض پوشاندن لباس اضافی برای نوزادان و خردسالان

به نوزادان نباید لباس اضافی پوشاند؛ همچنین به خردسالان تا دو سالگی شان؛ چون بعداً:

  • از بیشتر غذاها مشمئز می شوند.
  • دچار سوء هاظمه می شوند.
  • شب کور می شوند.
  • با یک چیز جزئی عصبانی می شوند.
  • دچار اختلال ترس و اضطراب می شوند و بعضی کارها را نمی توانند انجام دهند و همچنین کم رو می شوند و از حضور در اجتماعات امتناع می ورزند.

یک نکته: این عوارض و ناراحتی ها از دورانی که کودک شروع به راه رفتن می کند و یا از پنج تا هفت سالگی به بعد بروز می یابد.

روش كاستن لباس نوزادان و خردسالان

هنگامی که نوزادان و خردسالان گرمشان می شود، برای كاستن لباسشان ابتدا آنان را به حمّام مي بريم، پس از استحمام هر قدر لازم باشد از لباسشان می کاهیم؛ وگرنه کاستن لباس آنان موجب خواهد شد كه سرما بخورند.

تأثیر میزان بغل گرفتن کودک در شکل گیری شخصیّت او

کودکی که در حدّ اعتدال بغلش گیرند نسبت به کودکی که در بغل گرفتنش افراط ورزند از هوش، ذکاوت و قدرت تشخیصِ بیشتر برخوردار می شود و کنجکاو به بار می آید. وانگهی کودک وقتی که بر روی زمین قرار می گیرد از پایین به بالا نگاه می کند و خواهشگر می شود؛ بدین جهت تکرار این وضعیّت اگر در حدّ اعتدال باشد او را خاکی و خدایی به بار می آورد؛ امّا وقتی که کودک را بغل می گیرند وی از بالا به پایین نگاه می کند و دیگر خواهشگر نمی شود؛ بدین جهت تکرار این وضعیّت اگر در حدّ افراط باشد او را خودبین، خودپسند، خودخواه و زیاده خواه به بار می آورد و بعدها وی به زیردستانش بی توجّه می شود؛ از این رو بهتر است که مادر گاهی کودک را بر روی زمین شیر دهد.

مضرّات و عوارض شیرینیجات براي کودکان

کودکان تا پنج سالگی نباید شیرینیجات مخصوصاً شکلات بسیار بخورند و حتّی اگر نخورند بهتر است؛ و الّا چنانچه کودک پسر باشد بعدها در مثانه اش ناراحتی به وجود مي آيد و چنانچه دختر باشد زایمانش سخت می شود.

از مضرّات و عوارض فکر و خیال و چشم و هم چشمی

فکر و خیال و چشم و هم چشمی موجب کم خونی می شود.

مضرّات و عوارض عصبانیّت، كين و حسد

  • از عصبانیّت بيماري قند خون تولید می شود.
  • عصبانیّت، کین و حسد موجب درد و گرفتگی پاها می شود.

مضرّات و عوارض محلّ رطوبی

محلّ رطوبی بدن را نحیف و بیمار می کند و عمر انسان را می کاهد.

از مضرّات و عوارض نشستن بسیار بر روی صندلی

نباید بیش از یک ساعت به طور مداوم بر روی صندلی نشست؛ وگرنه گردش خون دچار اختلال می شود.

از مضرّات و عوارض کفش تنگ

اگر قسمت برجستۀ روی پا به علّت تنگی کفش تحت فشار قرار گیرد، معده دچار ناراحتی می شود.

مضرّات و عوارض کفش نایلونی، لباس پلاستیکی و روغن نباتی

استفاده از کفش نایلونی، لباس پلاستیکی و روغن نباتی برای بدن 500 نوع ضرر دارد.

از مضرّات و عوارض دست بند فلزّی ساعت های مچی

دست بند فلزّی ساعت های مچی به علّت سرد بودن به رگ های مچ دست آسیب می رساند؛ از این رو بهتر است که از بند چرمی استفاده شود.

مضرّات و عوارض عطر، ادکلن و خوشبوکننده

  • استفاده از عطر، ادکلن و خوشبوکننده موجب می شود که سموم غذاها جذب خون شود.
  • زیاده روی در استعمال عطر و ادکلن در ایّام جوانی، موجب می شود فرد بعد از 50 سالگی دچار رعشۀ قلب و اعصاب شود.

از مضرّات و عوارض لوازم آرایشی

استفاده از لوازم آرایشی برای اعصاب بسیار مضرّ است که اثرش در آینده بروز می کند.

مضرّات و عوارض حنا برای زنانی که رنگ پوستشان سفید است

زنانی که پوست سفید دارند، بهتر است برای رنگ کردن مو، دست و پایشان از حنا استفاده نکنند؛ چون برای آنان نُه نوع ضرر دارد.

مضرّات و عوارض شامپو

مصرف شامپو مضرّات و عوارض دارد که از جملۀ آنهاست: فراموشی، دل تنگی، ضعف اعصاب و گرفتگی عضلات در زمان پیری.

مضرّات و عوارض آب تنی در دریا، دریاچه و چشمۀ معدنی

از آب تنی در دریا، دریاچه و چشمۀ معدنی اکیداً خودداری کنید؛ چون آب اینها اگر از برخی جهات برای بدن فایده داشته باشد، مانند مفید بودن آب چشمه های معدنی برای بیماری های پوستی، از برخی جهات نیز ضرر بسیار دارد.

فواید و مضرّات آب

آب برای بدن 240 نوع فایده و در ضمن آن شش نوع ضرر دارد. از جملۀ آن ضررها این است که نوشیدن آب سرد مخصوصاً در میان غذا و بعد از آن با فاصلۀ کم سبب می شود که در شکم، روده ها، معده و اطراف قلب چربی ایجاد شود و فرد بعد از 30 یا 35 سالگی به عارضۀ چاقی مبتلا گردد که در این صورت احتمال سکتۀ قلبی بیشتر می شود. از دیگر ضررهای آب این است که نوشیدن آب بسیار سرد موجب می شود هر قسمت از بدن که دمای بیشتر دارد سرد گردد و کارش متوقّف شود.

یادآوری: در میان غذا و بعد از آن با فاصلۀ کم نباید آب نوشید به ویژه اگر سرد باشد؛ بلکه بهتر است بعد از صرف غذا 15 یا 20 دقیقه صبر کرد و سپس چای خورد یا آب جوشیده ای که سرد نباشد نوشید.

از مضرّات و عوارض نوشيدن آب بسيار سرد چشمه ها

آب چشمه اي را که بسيار سرد است نباید قبل از اینکه از میزان سردی آن کاسته شود نوشيد؛ چون تكرار اين كار موجب بیماری می شود؛ به طوری که چوپان ها به علّت نوشیدن آب بسيار سرد چشمه ها لب هایشان می خشکد.

مضرّات و عوارض چای گرم

خوردن چای گرم موجب افزایش بلغم و سستی اعصاب می شود.

مضرّات و عوارض چای شیرین

چای شیرینی که در آن از شکر استفاده شده است 11 نوع ضرر دارد؛ از جمله اینکه:

  • وسعت قلب را می کاهد و مقاومت، صبر، تحمّل، وقار و تمکین را سلب می کند و آدم را مضطرب و عجول می گرداند ؛ مثلاً شخص وقتی که به مجلسی می رود در برخاستن از آنجا عجله می کند؛ یا اگر قرض دارد در پرداخت آن عجلۀ بی مورد از خود نشان می دهد؛ حتّی راجع به کارهایی که به آخرت مربوط است از خود عجله نشان می دهد.
  • آدم را کج اندیش و بداندیش می کند؛ مثلاً شخص نماز می خواند، بعداً مداوم پیش خودش می گوید آیا مورد قبول خداوند واقع شد یا نه. یا یکی به خانه اش حلوای احسانی می فرستد، مکرّر پیش خودش می گوید چرا این را برایم فرستاده است و منظور طرف را به گونه ای دیگر تصوّر می کند.

از مضرّات و عوارض خوردن فرنی با گردو

خوردن فرنی همراه گردو در زنان موجب کم شنوایی از 40 تا 50 سالگی می شود.

از مضرّات و عوارض برنجِ بدون روغن یا کم روغن

خوردن برنجِ بدون روغن یا کم روغن کرم روده ایجاد می کند.

مضرّات و عوارض لپه

لپه برای بدن ضررهای متعدّد دارد؛ چون پوست نخود که نقش محافظ را دارد و از فاسد شدنش جلوگیری می کند در هنگام تهیّۀ لپه گرفته شده است؛ از این رو حتّی الامکان از آن پرهیز شود یا مصرفش بسیار کم باشد. لپه چنانچه در معده هم اثر سوء نگذارد در سایر قسمت های بدن از جمله مغز اثر سوء می گذارد؛ به طوری که شخص را عصبانی و دیوانه وار می کند. همچنین مصرف لپه بعضی وقت ها موجب تولید درد در زانوها می شود. ایضاً خوردن مکرّر لپه در ناخن ها اثر سوء می گذارد و سبب پیدایش خال های سفید در آنها می شود.

یک نکته: کره مضرّات و عوارض لپه را خنثی می کند؛ مخصوصاً در دلمه.

مضرّات و عوارض آب دوغ خیار

آب دوغ خیار برای تندرستی مضرّ است؛ از جمله اینکه در روده ها و همچنین پشت گردن سوزش ایجاد می کند.

هر کس در خوردن آب دوغ خیار زیاده روی کند، در آخر به یکی از انواع سرطان مبتلا می شود.

مضرّات و عوارض خیار و ذرّت یا بلال

زیاده روی در خوردن خیار و ذرّت یا بلال برای کبد و صفرا مضرّ است و تب را افزایش می دهد و فرد را عصبانی می کند.

از مضرّات و عوارض پسته ای که از قسمت ته باز شده باشد

پسته ای که از قسمت ته باز شده باشد سرطان زاست؛ بدین جهت باید از خوردن آن خودداری شود.

مضرّات و عوارض هل و میخک

هل و میخک چند تا ضرر دارد؛ از جمله اینکه در تمام رگ های بدن اثر سوء می گذارد و موجب خمیدگی کمر در مردان می شود.

از مضرّات و عوارض گل برای افراد غصّه دار

فردی که غصّه می خورد، به بیماری حسّاسیّت مبتلا می شود؛ از این رو وجود گل حتّی بدون بوی آن در اتاق افراد غصّه دار خوب نیست؛ چون بیماری شان را تشدید می کند.

از مضرّات و عوارض شنبلیله برای کسی که نارسایی کبدی دارد

کسی که نارسایی کبدی دارد باید از خوردن و لمس کردن سبزی شنبلیله خودداری کند؛ وگرنه به بیماری برص مبتلا می شود.

از مضرّات و عوارض دست زدن به موی گربه

دست زدن به موی گربه موجب خستگی رگ ها می شود.

غذاهایی که با هم سازگار نیست

خوردنِ «خربزه با عسل»، «هندوانه با گوشت»، «سیب زمینی با شیر»، «سیب زمینی کبابی با عدس» برای بدن مضر و حتّی خطرناک است؛ مخصوصاً خربزه با عسل.

خوراکی هایی که نباید در یخچال نگه داشت

عسل، روغن زیتون و آب جوش را نباید در یخچال نگه داشت؛ وگرنه طبیعتشان عوض می شود.

طرز تشخیص چغندر یا لبوی لطیف و شیرین

چغندر یا لبویی که سطح آن صاف باشد و چاقو به آسانی بدان فرورود لطیف و شیرین است.

یادآوری:

  • لبوی بزرگ بهتر از کوچک آن است.
  • لبو را باید در فاصلۀ زمانی ساعت 12 ظهر تا 6 بعد از ظهر خورد.
  • خوردن لبو در هنگام شب موجب شکم درد می شود.

طریقۀ جلوگیری از آفت لارو پروانة موم خوار در عسل

بهتر است به زیر ظرف عسلی که نگهداری می شود تخته گذاشته شود تا طبیعتش حفظ شود و اگر به روی ظرف عسل به مدّت یک ساعت تخته گذاشته شود از بروز آفت لارو پروانة موم خوار در آن جلوگیری مي كند؛ وگرنه عسل حتماً دچار آفت می شود.

يادآوري:

  • تخته بايد از نوع طبيعي باشد.
  • مصرف عسلي كه دچار آفت لارو پروانة موم خوار شده است موجب كاهش نيروي جنسي می شود.

عوامل پایین بودن فشار خون عبارتند از:

  • رحم کثیر
  • فکر عمیق
  • کار زياد و خستگي
  • افراط در نزدیکی

عوامل تسریع کنندۀ سرطان

مشروبات الکلی، موادّ مخدّر، سیگار، خوردن بیش از اندازۀ چای، کلّه پاچه، سالاد و زیاده روی در ورزش موجب می شود بیماری سرطاني که بعد از سی سال بروز خواهد کرد، در عرض پنج سال بروز کند.

عوامل اکثر بیماری ها

اکثر بیماری ها از رطوبت، افراط در نزدیکی، خوردن غذاهای نامناسب، بی اشتهایی، حرف زدن بسیار، ترس، نگرانی، آرزوی دور و دراز و نبود مئونه ناشی می شود.

عوامل اکثر مرگ های ناگهانی

اکثر مرگ های ناگهانی از فزونی غضب، ناامیدی، بی اعتباری، قرض داری، مشقّت و مصیبت ناشی می شود.

چیزهایی که موجب سلامت بدن انسان می شود، عبارتند از:

  • فکر و خیال نکردن
  • کم خوردن
  • شب هنگام زود خوابیدن
  • صبحِ زود بیدار شدن
  • نرمش و ورزش کردن
  • داشتن شغل و امیدوار بودن به آن از لحاظ درآمد

مهم ترین عوامل کاهش عمر انسان عبارتند از:

  • حسد
  • کین
  • عصبانیّت
  • فکر و خیال
  • نگرانی و اضطراب

هیچ چیز به اندازۀ اینها بدن انسان را به تحلیل نمی برد؛ از این رو برای اینکه بدنتان سالم بماند و بسیار عمر کنید، باید از اینها دوری گزینید.

چیزهایی که انسان را به زودی هلاک می سازد، عبارتند از:

  • آب آشامیدنی نامناسب
  • چای ناجور
  • بوی ناشی از اجاق های نفتی
  • حسد

عوامل محو جوانی عبارتند از:

  • ناامیدی
  • احساساتی بودن
  • بی خوابی؛که از همه مهم تر است.

چند چیز است که موجب لاغری و پیری زودرس می شود، آنها عبارتند از:

  • مطالعۀ فلسفه و حکمت
  • شاعری
  • فکر و خیال
  • شب زنده داری و دیر خوابیدن

چند چیز است که به مغز انسان آسیب می رساند و عقل را ضایع می کند، آنها عبارتند از:

  • فکر و خیال
  • حسد
  • کبر و غرور
  • عنودی
  • کم رویی
  • مشروبات الکلی
  • موادّ مخدّر
  • وارد آمدن ضربه به سر

چند چیز است که در آینده اثرش در بدن بروز می کند، آنها عبارتند از:

  • ضربه دیدگی بدن
  • کین
  • عداوت
  • طلاق